Wiata ogrodowa? Od pergoli do altany

Ogrodowe altany, wiaty ogrodowe czy choćby pergole dostępne są w wersji gotowej do samodzielnego montażu. Przeglądając liczne oferty w internecie, zainteresowany może znaleźć coś odpowiedniego dla siebie. Każdy towar ma swojego klienta – powiada kupieckie przysłowie. Wszystko zależy od oczekiwań i zasobności portfela. Czasami warto ofertę sprawdzić, odwiedzając osobiście producenta lub sprzedawcę. Na obrazkach wszystko zawsze będzie wyglądało pięknie. Nie zdecydowałem się na takie rozwiązanie, albowiem zastosowane materiały w proponowanych rozwiązaniach są jakieś takie… zbyt – nazwijmy to – delikatne. 🙂 Deseczki zbyt cienkie, kantówki zbyt słabe… Drewno jakieś… To nie dla mnie. Dzisiaj druga część opowieści o tym, jak zbudować altanę samodzielnie (altanę, wiatę, pergolę a także drewutnię). Część druga i na pewno nie ostatnia.

wiata ogrodowa

Jak zbudować altanę?

Jeśli liczysz się z kosztami, nie masz zgromadzonego odpowiedniego budżetu, aby swój pomysł zrealizować od a do zet w jednym sezonie, możesz inwestycję rozbić na kilka etapów. Zakładając, że jej wykonanie podzielisz na cztery etapy, możesz do celu dotrzeć w rok, w dwa lata itd. Dzieląc na etapy cel osiągniesz bez jednorazowego wysiłku finansowego. Wiem, że jesienią i zimą prace na świeżym powietrzu nie są zbyt przyjemne – zmierzch zapada szybko, pogoda kapryśna lub po prostu jest zimno… Rozpiszmy zatem działania w skali dwóch lat, uwzględniając tylko wiosnę (np. długi weekend majowy) oraz lato (np. kilka dni urlopu w lipcu lub sierpniu). Te cztery etapy można zaplanować tak, że każdy z nich będzie odrębną (ale kompletną!) inwestycją, po zakończeniu której będziemy mogli się nią nacieszyć (czyli z niej skorzystać w praktyce). Dwa etapy w pierwszym roku i dwa w kolejnym. Zaraz wyjaśnię, jak to zaplanować i jak to przeprowadzić.

Jeden z czterech

Jak już wspominałem poprzednio, zaczynamy od utwardzenia terenu. To jest etap pierwszy i inwestycja pierwsza. Drugim etapem będzie postawienie konstrukcji nośnej (szkieletowej). Etapem trzecim będzie wykonanie dachu, czyli odeskowanie, pokrycie papą i następnie np. blachodachówką (również orynnowanie). Czwarty etap to odeskowanie/okratowanie ścian, ew. montaż drzwi, wykonanie okiennic, itp. Jeśli z różnych a wiadomych przyczyn prace przerwiemy po zakończeniu jednego z etapów (pierwszego, drugiego czy trzeciego), nikt nam nie zarzuci, że porwaliśmy się z motyką na słońce. Po każdym etapie inwestycja będzie zakończona i będzie można z niej korzystać. Dociekliwym powiemy, że tylko tyle chcieliśmy zrobić i że to nam wystarcza. Sytuacja się zmieni, więc za rok, za dwa… A do tego czasu, jak zbudować altanę, będziemy wiedzieć już doskonale. 🙂

Jak zbudować altanę - krok po kroku

Grafika PIERWSZA przedstawia elementy konstrukcji na etapie wykonania solidnej pergoli oraz (po prawej) wszystkie zaplanowane elementy wiaty.

Utwardzenie terenu, czyli taras

Wielu zadowala się utwardzonym i wyłożonym kostką kawałkiem terenu bezpośrednio przy domu. Na takim niskim tarasie stawia się stoły, ławki, leżaki, można rozłożyć parasol, ustawić huśtawkę, rozpalić grilla… Po co jakieś konstrukcje? Nasza inwestycja przewiduje budowę altany, więc wybieramy miejsce w ogrodzie nieco oddalone od domu. Utwardzimy i wyłożymy je trwałym i estetycznym materiałem (z wyboru: kostką, płytkami…). Zrobimy to tak solidnie, jakbyśmy chcieli parkować tam w przyszłości samochód. Wytrzymałość na duże obciążenie jest tu ważna.

W kilku ustalonych wcześniej miejscach musimy wykonać betonowe wlewy, aby można było tam zamocować elementy przyszłej konstrukcji (zadaszonej – podatnej na porywy wiatru!). Można (warto!) odpowiednie uchwyty wcementować już na tym etapie. Zależnie od potrzeb projektu można przygotować 4, 6 lub więcej mocowań. Tak czy inaczej na pewno trzeba w tych miejscach zrobić wlewy betonowe na głębokość 80 cm, aby w przyszłości było w co się wwiercić i do czego przytwierdzić kotwy do mocowania drewnianych słupów nośnych.

Kotwy mocujące

Konstrukcja wiaty ma się opierać na 6 słupach (patrz grafika PIERWSZA). Należało zatem przygotować 6 stanowisk, umożliwiających mocne przytwierdzenie ich do podłoża. Kolejność etapów nieco pozmieniałem. Nie mogę się zdecydować, czy teren pod wiatą będzie wyłożony kostką typu starobruk, kostką granitową czy może jednak płytkami chodnikowymi… Nie wiem, czy zrobię to sam, czy zlecę to jakiejś firmie? Tymczasem plan przewiduje pracę samodzielną, którą wykonam kolejnego lata. Tak więc inwestycja trwa, ale etapy dobieram do aktualnego… widzimisię. 🙂 Pokrycie dachu blachodachówką też widzi mnie się latem za rok. Praca brukarza jest znacznie cięższa niż dekarza, więc być może z tej pierwszej zrezygnuję. 🙂 Czas pokaże.

kostka brukowa

Utwardzenie i wyłożenie kostką brukową dużej powierzchni nie jest zadaniem łatwym. Jeśli nie masz czasu, doświadczenia, odpowiednich narzędzi i maszyn najlepszym rozwiązaniem jest zlecenie tych prac fachowcowi. Wiata o wymiarach 300 x 400 cm to co najmniej 12 metrów kwadratowych dobrze utwardzonego i wyłożonego kostką brukową terenu. To musi być zrobione dobrze! Fotografia przestawia moje zmagania z kostką brukową sprzed kilku sezonów. Wówczas nie było tego wiele.

Pergola

Tak. Pergola. Zakładam, że teren mamy już utwardzony i wyłożony wybranymi materiałami. Zakładam, że wszystko dobrze zaplanowaliśmy i w kilku ustalonych miejscach przygotowaliśmy betonowe wzmocnienia pod słupy i ich mocowania. Możemy zatem rozpocząć etap drugi, którego celem jest wykonanie szkieletu konstrukcji. Ten szkielet to w istocie solidna pergola. Słupy pionowe (cztery, sześć lub zgodnie z projektem), na górze połączone belkami zamykającymi, wzmocnione tzw. pachami, aby konstrukcja była stabilna i nie chwiała się na boki. Prezentowane grafiki obrazują koncepcję całej konstrukcji.

Na tym etapie tyle wystarczy. Elementy konstrukcyjne trzeba oczywiście zaimpregnować i pomalować. Mamy utwardzony teren i przytwierdzoną na nim solidną konstrukcję. W tej postaci konstrukcja może pełnić rolę ogrodowej pergoli. Proponuję jednak nie sadzić żadnych pnączy, ponieważ konstrukcje drewniane nie lubią takiego towarzystwa. Wygląda to ładnie głównie na zdjęciach (grafikach, wizualizacjach). Ta pergola nie będzie otulona zielonymi pnączami. Z tej pergoli zrobimy wiatę ogrodową lub (być może) ogrodową altanę. Kwiatki na belkach powiesimy w donicach. 🙂

Jak zbudować altanę - szkic

Grafika DRUGA – dokładne objaśnienie grafik w kolejnym artykule.

Wiata, czyli pergola z dachem?

Tak. Przeistoczenie wykonanej z tak solidnych elementów pergoli w wiatę polega na przykryciu jej dachem. Dach może być płaski, ale wybieramy jednospadowy, dwuspadowy lub wielospadowy (kopertowy). Wielospadowy dach nie jest pomysłem ekonomicznym. Dach jednospadowy nie jest ładny i nie jest praktyczny. Klasyczny dach dwuspadowy zawsze wygląda ładnie, jest praktyczny ekonomiczny, więc na pewno zadowoli każdego. Jest rozwiązaniem optymalnym, gdy nie chcemy płacić za odpady. Brak skosów to brak odpadów. Na temat konstrukcji dachu, odeskowania oraz prac dekarskich napiszę w odrębnym artykule. O tym, jak zbudować altanę postaram się odpowiedzieć bardzo dokładnie, więc tych artykułów – uprzedzam – może być sporo.

jak zbudować altanę - co kupć?

Moja wiata będzie miała dach dwuspadowy. Zaplanowałem wiatę o bokach 300 cm x 400 cm, na słupach o wys0kości 210 cm. Dach dwuspadowy o wstępnych wymiarach 250 cm x 400 cm na stronę. Podaję wymiary, które są w założeniu, bowiem ostateczną powierzchnię dachu poznam po jego wykonaniu. Prawdopodobnie (na pewno!) dach będzie nieco większy. Tak więc są to wielkości orientacyjne, dzięki którym mogłem zamówić odpowiednią ilość drewna w tartaku. Co do centymetra zamówić nie sposób, ale co do decymetra już można. 🙂 O drewnie i pozostałych materiałach też w kolejnym artykule.

Blachodachówkę zamówimy dopiero, gdy dach będzie ukończony, tzn. gdy pojawi się na nim odeskowanie, papa, łaty i kontrłaty. Dach zabezpieczony tylko papą nie wygląda ładnie, ale będzie chronił skutecznie do czasu pokrycia go blachodachówką. Prawidłowo położona zamocowana papa wytrwa nawet kilka sezonów. Jak już sygnalizowałem, do tematu, jak zbudować altanę samodzielnie, wrócę niebawem w trzeciej części. Dla przypomnienia pod tym linkiem jest część pierwsza pt. Wiata ogrodowa – od czego zacząć budowę.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

10 − one =

Więcej w Dom i Ogród
wiata ogrodowa
Wiata ogrodowa – od czego zacząć budowę

Rozmach zależy od potrzeb i możliwości. Jeśli nie jest się...

altana ogrodowa
Meble ogrodowe przez lata jak nowe?

Koniec lata nie musi być końcem inwestycji w ogrodzie. W...

Zamknij